Ik ben het grotendeels eens met Anna Bosman. Heel veel leerproblemen kunnen worden voorkomen door kinderen goede instructie te geven en ze heel veel te laten oefenen. Docenten op de basisschool zouden heel veel tijd moeten besteden aan instructie geven (eerst klassikaal, dan aan de instructietafel voor de kinderen die wat extra uitleg nodig hebben, en daarna individueel als een enkeling nog meer ondersteuning nodig heeft). Leerlingen moeten héél veel lezen, spellen en rekenen. Daardoor verbeteren hun vaardigheden. Als scholen de kwaliteit van hun onderwijs sterk verhogen, zullen er veel minder kinderen uitvallen met leerproblemen.

Dit klinkt heel mooi en het is ook nodig. Echter: we leven niet in een paradijs. In het paradijs hoeft niemand depressief te zijn, hoeft niemand angsten te hebben, is communicatie met anderen probleemloos, doet iedereen altijd het goede en is leren gemakkelijk. In het paradijs bestaan er geen stoornissen. Bij ons, op aarde, zijn er allerlei gebeurtenissen die ons uit balans kunnen brengen. Dingen gaan niet vanzelf. Je krijgt vaak geen loon naar inspanning. Er is een tekort aan leraren, er is onvoldoende ruimte voor extra begeleiding op school. Scholen hebben zo veel taken dat er te weinig tijd besteed wordt aan lezen, schrijven en rekenen. En, ja zeker, veel goed bedoelde inspanningen van docenten zijn onvoldoende effectief… Zolang de situatie op school niet paradijselijk is, zullen er dus meer kinderen leerproblemen krijgen dan strikt noodzakelijk is.

De vraag is natuurlijk of je alle kinderen die leerproblemen hebben ook het etiketje ‘leerstoornis’ moet opplakken. Eigenlijk is dat met andere stoornissen in de geestelijke gezondheidszorg ook een lastig probleem: er is zelden een medische oorzaak aan te geven. Stoornissen hebben te maken met bepaalde kwetsbaarheden van een individu. Iemand die heel weerbaar is, hoeft geen stoornis te ontwikkelen.

Uiteindelijk vind ik de etiketjes ‘dyslexie’ en ‘dyscalculie’ niet zo heel belangrijk. Waar het om gaat is dat kinderen tot lezen, spellen en rekenen kunnen komen. Waar het om gaat is dat ze zich zo ontwikkelen dat ze hun plek in onze maatschappij vinden. Dat ze alle kansen krijgen om gelukkig te worden. Als daarbij hulp nodig is van remedial teachers, orthopedagogen en psychologen, omdat op de scholen de paradijselijke omstandigheden niet aanwezig zijn, dan is dat een gegeven.

Mijn stellingname is dus niet dat alles goed is zoals het is. Het onderwijs op het gebied van lezen, spellen en rekenen kan echt veel beter. Maar als de politici willen dat er minder kinderen naar ‘de zorg’ worden verwezen, dan moeten ze niet naar ‘de zorg’ wijzen. Die voldoet in een duidelijke behoefte en boekt vaak uitstekende resultaten. Als je wilt dat minder kinderen worden verwezen naar de zorg, moet je investeren in de kwaliteit van het onderwijs.

The post Bestaat dyslexie wel? first appeared on De Onderwijspsycholoog.

Voorstanders van leerstijlmodellen vinden dat docenten de leerstijlen van hun studenten moeten onderzoeken en hun onderwijs moeten aanpassen zodat elke leerling een voor zijn leerstijl optimaal onderwijsaanbod krijgt. Deze filosofie is zo ingeburgerd dat 96% van de Nederlandse docenten gelooft in de effectiviteit van onderwijs aangepast aan leerstijlen (Dekker e.a. 2012). Maar  …  het effect van onderwijs dat op maat gemaakt is voor de leerstijlen van leerlingen is vrijwel nul … (Hattie, 2012).

Gek is dat niet. Iedereen is wel eens vriendelijk en wel eens hard, wel eens openhartig en wel eens gesloten, wel eens nadenkend en wel eens impulsief. Je bent niet het een of het ander. Hoe je je gedraagt en hoe je handelt, hangt af van hoe je je voelt en van de situatie waarin je je bevindt. Bij het leren is dat precies zo. Sommige dingen leer je makkelijker door te kijken, andere door te doen of door te luisteren. En natuurlijk doe je vaak meer tegelijk: je kijkt én luistert. Je probeert het zelf, je kijkt hoe iemand anders het doet én je luistert naar wat de ander je vertelt.

Als je kapper wilt worden, zul je veel leren door te doen, maar je moet ook problemen leren oplossen. Daarover kun je veel leren door met de docent en je collega’s te praten.  Als je alleen kunt leren door zelf te doen, dan moet je ‘door ervaring wijs worden’, zoals het spreekwoord zegt. Maar gelukkig hoef je niet alle fouten zelf te maken: je kunt ook leren van fouten van anderen. Je kunt luisteren naar hun verhalen, of kijken naar YouTube filmpjes waarin je kunt zien hoe het niet moet. Je leert veel sneller en je wordt slimmer als je al je vaardigheden kunt inzetten: kijken en lezen, luisteren en praten, doen en nadoen.

Kortom: de goede docent laat leerlingen via alle zintuigen leren en belemmert hun leren niet door een persoonlijke leerstijl voor te schrijven. De goede docent zoekt bij elke leertaak een optimale mix van praatjes, plaatjes en daadjes.

Meer weten?

Youtube filmpje: Professor Daniel Willingham legt (in het Engels) uit dat leerstijlen niet bestaan:

Verwijzingen

• Dekker, S., Lee, N.C., Howard-Jones, P., & Jolles, J. (2012). Neuromyths in education: Prevalence and predictors of misconceptions among teachers. Frontiers in psychology, 2012,  doi: 10.3389/fpsyg.2012.00429
• Hattie, J. (2012). Visible learning for teachers: maximizing impact on learning. London, Routledge.

The post Leerstijlen first appeared on De Onderwijspsycholoog.